André Lascaris overleden

André Lascaris o.p., 1939-2017 (Foto: Lambert van Gelder)

In zijn woonplaats Nijmegen is op de vroege ochtend van 6 juli 2017 dominicaan en publicist André Lascaris (77) overleden. Zijn stoffelijk overschot is op 13 juli 2017 bijgezet in de grafkelder van het Dominicanenklooster van Huissen.

André Lascaris werd geboren op 29 augustus 1939. Hij deed zijn professie op 18 september 1959 en werd priester gewijd op 22 juli 1965. Hij promoveerde en doceerde in Oxford en gaf ook les in Hammanskraal (Zuid-Afrika), Nijmegen en Amsterdam.

Hij was oprichter en staflid van het Dominicaans Studiecentrum voor Theologie en Samenleving DSTS en schreef tal van boeken en een groot aantal artikelen, onder meer over het werk van René Girard en over vredeswerk.

Tot voor kort schreef hij nog artikelen voor deze website, genoemd naar een boek van zijn hand. De laatste bijdrage dateert van 23 mei. André werd in toenemende mate beperkt door de ziekte van Parkinson. Het typen ging niet meer, meldde hij vorige week.

De omstandigheden van zijn overlijden zijn symbolisch, zei prior Gerard Braks van het Dominicanenklooster Huissen. André had tot op het laatst een grote groep vrienden om zich heen.

De avond voor zijn dood had André een bedank- en afscheidsfeestje van de groep mensen die hem de afgelopen jaren op zondagmorgen reed van het verpleeghuis Berchmanianum en recentelijk Aqua Viva in Nijmegen naar de kloosterkapel van Huissen. Vervoer per gewone auto was niet meer mogelijk, het kon alleen nog per rolstoeltaxi.

Als bedankje kwam een groep mensen gisteren in de Betuwe bij elkaar om te jeu de boulen en samen te eten, aan een lange tafel. Daarbij heeft hij zich verslikt en kwam hij in ademnood. Hij werd in zorgwekkende toestand naar het Radboud-ziekenhuis in Nijmegen gebracht.

Daar kreeg hij in de loop van de nacht, in bijzijn van vrienden, familie en medebroeders, het sacrament van de zieken uit handen van prior en jaargenoot Gerard Braks. Om zes uur is hij overleden.

Dat hij in Gods vrede mag zijn.

*

Klik hier voor het in memoriam

Klik hier voor de toespraak van DSTS-directeur en vriendin Manuela Kalsky

Klik hier voor de verkondiging van prior van Huissen en jaargenoot Gerard Braks o.p. bij de uitvaart

Klik hier voor de toespraak van Thérèse Onderdenwijngaard namens de Girard-studiekring.

Zie ook: André Lascaris op Wikipedia

www.dominicanen.nl

Foto: Arjan Broers (2010)

7 Comments

Opgeslagen onder Geloven vandaag

Het zweverige centrum van de economie

Wat bent u nu aan het doen? Zo maar aan het lezen? Dat kan niet goed zijn voor de economie.

U hoeft niet al uw tijd te besteden aan produceren, liever niet zelfs, maar je moet wel meer consumeren. Altijd loert het gevaar dat het vertrouwen van de consumenten afneemt om welke reden dan ook.

Bron: CBS. Klik om te vergroten

Het is van levensbelang dat wij niet daarin meegaan en besmet worden door wantrouwen. De besmetting kan gemakkelijk een epidemie worden. Het gevolg is de zoveelste economische crisis. De economie raakt in een duikvlucht. We blijken grote schulden te hebben en nieuwe te maken.

Lees verder

Schrijf een reactie

Opgeslagen onder Geen categorie

Pinksteren, feest van verrassingen

Het verhaal gaat dat toen Bram Stemerdink in 1973 benoemd werd tot staatssecretaris van Defensie in het kabinet Den Uyl, men op het ministerie niet bepaald blij was.

Stemerdink was enige tijd beroepsmilitair geweest, maar moest ontslag nemen toen hij door een ongeluk een oog verloor. Hij was lid van een kritische PvdA-fractie in de Tweede Kamer, waarin van oudsher een pacifistische traditie aanwezig was.

‘Wie zonder zonden is, werpe de eerste steen’ – een van de vele omkeringen van Jezus.

Wat wist Stemerdink af van de formele en vooral de informele lijnen van invloed en macht op dit ministerie? De ambtenaren gingen ervan uit dat zij de route van dit ministerie moesten blijven bepalen.

Lees verder

Schrijf een reactie

Opgeslagen onder Bijbel

Meerdere paasverhalen, alle bevrijdend

‘Wij leven in een wereld die wil weten wat er precies gebeurde na de dood van Jezus. Maar zo leven kan wel eens arm zijn.’

Wat is er gebeurd op de ochtend van Pasen? Wat heeft het groepje leerlingen van Jezus ertoe gebracht de straat op te gaan, mensen aan te spreken en tegen hen te zeggen:

‘Jezus, je weet wel, die profetische man met zijn Gallilees accent die de Romeinen hebben gekruisigd op de beschuldiging dat hij een vijand van de keizer zou zijn en de echte koning van de joden, deze man leeft, en accepteert ons, u en ons.

We hadden hem als onze leermeester al opgegeven, en waren weer ons vroegere werk begonnen Maar we bleven met elkaar in gesprek. We deelden met elkaar het brood dat we bij ons hadden, zoals Jezus zo vaak met ons gedaan had. We probeerden aan de hand van de Tora zin te maken van alles wat hij gezegd en gedaan had. En van wat hem aangedaan was.

We vertelden elkaar hoe hij ieder van ons had geroepen. Maar ook dat wij ieder op zijn eigen wijze hem in de steek hadden gelaten toen hij gearresteerd werd.

Tenslotte de ervaring dat hij nu ook ons die schuld kwijtscheldt, zoals hij dat zo vaak heeft gedaan zonder eerst om bekering te vragen. Hij hoopte en geloofde dat als mensen hun schulden kregen kwijtgescholden, zij door dezelfde geest van vergeving werden bezield en zij op hun beurt schulden, materiële en morele, zouden kwijtschelden.’

Zo hebben de leerlingen van Jezus de andere joden niet toegesproken. Ik heb deze toespraak samengesteld uit verschillende elementen van de paasverhalen van de vier evangeliën.

Lees verder

Schrijf een reactie

Opgeslagen onder Jezus, de Christus

We zijn op de vlucht voor onze chaos

‘De eerste minister bleef er optimistisch bij.’

Eerst het zuur, dan het zoet zo luidde het motto van een vorig kabinet dat kwam, zag en verdween. De meeste regeringen in ons land brachten deze woorden in praktijk, ook het nu aftredende kabinet.

Het was een bijzonder zuur kabinet, het hamerde erop dat er bezuinigd moest worden. De eerste minister bleef er optimistisch bij.

Uiteraard moesten de zwaksten in onze samenleving de zwaarste lasten dragen. Want zij zijn vaak afhankelijk van de staat en kunnen gemakkelijk onder de duim gehouden worden. Verpleeghuizen werden opgeheven en op vele activiteiten werd gekort.

Toen, als bliksem uit de hemel veranderde het beeld. Er werd omgeroepen dat de zure melk door een soort seculier wonder zoet was geworden.

De beste melk was voor het laatst bewaard. Het nieuwe kabinet kon gaan uitgeven. Het wordt weer leuk minister te zijn. We kunnen onze feestelijke kleren aantrekken.

Lees verder

2 Comments

Opgeslagen onder Geloven vandaag

De zondebok van de sociaal-democratie

In deze vastentijd lees ik dit jaar niet de gebruikelijke teksten van de profeten, maar teksten uit de Wijsheidstraditie.

Na de verkiezingsnacht las ik in het boek Prediker: ‘Niet altijd winnen de snellen de wedloop of de dappersten de oorlog. Het zijn niet altijd de wijzen die te eten hebben, de verstandigen die rijk worden of de deskundigen die bijval krijgen. Alles hangt af van tijd en toeval.’ (9:11)

Opmerkelijk dat mensen in de PvdA na de verloren verkiezingen om het afreden van de voorzitter riepen, met onder meer als argument dat iemand geofferd moest worden. Dit is een teruggrijpen naar het heidense verleden.

Dat is een relativerende opmerking waarmee het boek Prediker vol mee staat. Het is een klein wonder dat dit boek deel uitmaakt van het Oude Testament.

Zo een relativerende opmerking kunnen we goed gebruiken na deze uitslag van de verkiezingen. Maar er is meer. Het ziet er naar uit dat het geloof in het individualisme, de verkondiging van de autonomie van de mens, weer groter is geworden. De partij die het socialisme vertegenwoordigde – eerlijk delen, vergeet niet de solidariteit, samen sterk, de grootste moet de zwaarste lasten – is gereduceerd tot een klein groepje.

Lees verder

2 Comments

Opgeslagen onder Geloven vandaag

‘Wahl ist Qual’

‘Wahl ist Qual’ zei de leraar Duits tegen ons, leerlingen van het gymnasium. ‘Zoek daarvoor nu eens een goede, typische Nederlandse vertaling.’ Wij zochten naar een typische Nederlandse uitdrukking.

De betekenis was duidelijk: kiezen is moeilijk. Ieder van ons kende die ervaring. Maar een typisch Nederlandse uitdrukking… We peinsden ons suf. Tot de leraar triomfantelijk riep: ‘Kiezen is moeilijk’. Gebrom in de klas. Was dat nu een typische Nederlandse uitdrukking?

Opstelling voor het lijsttrekkersdebat in Theater Carré in Amsterdam

Ik moest hier aan denken toen ik hoorde dat in elk geval vorige week nog driekwart van de kiesgerechtigden nog niet wist op wie of wat ze zouden stemmen. Kiezen is deze keer bijzonder moeilijk.

De kandidaten komen met eigen rekenwerk over hun voorstellen. Ik begrijp dat elk voorstel veel goeds bevat, maar dat het ook een kostenplaatje met zich meebrengt. De discussie gaat dan over de vraag: waar schuif je het geld heen? Ze gaat dus meer over de vraag naar het hoe dan naar het wat. Lees verder

Schrijf een reactie

Opgeslagen onder Geloven vandaag

Verkiezingen zijn een loterij

In het oude Griekenland, bakermat van de democratie, was een verkiezing een loterij.

Wanneer er in Egypte een nieuwe leider van de Kopten gekozen moet worden, vindt er op het einde van de procedure een loting plaats. Twee briefjes met ieder een naam van een kandidaat die in de verkiezingsrondes boven zijn komen drijven, worden in een kelk of op een pateen gelegd en vervolgens moet een jongetje van een jaar of twaalf er een van kiezen.

Degene die zo gekozen wordt is de nieuwe patriarch van de Koptische kerk. De democratisch verkiezingen – met dien verstande dat vrouwen geen stem hebben – lopen uit op een loterij.

De idee om de procedure te laten uitlopen in een loterij komt waarschijnlijk voort uit verschillende bronnen en motieven. Zo voorkomt de Koptische kerk dat uiteindelijk de kerk verscheurd wordt door twee of meer rivaliserende fracties. De keuze wordt de kiesmannen uit handen genomen.

Benadrukt wordt dat de aanstelling in laatste instantie van God uitgaat. Niet een machtige leider beslist over het werpen van het lot, maar een onschuldig kind. De patriarch moet zelf geen slimme vos zijn, maar iemand die wordt als een kind.

De geschiedenis levert een ander sterk argument op. Als je kijkt naar de meer democratisch momenten in de Griekse, vooral Atheense, geschiedenis van de vijfde eeuw v. Chr. moet je vaststellen dat loting een grote rol speelde.

Lees verder

Schrijf een reactie

Opgeslagen onder Geloven vandaag

Niet-weten geeft een blik op waarheid

‘Zeggen het meeste niet te weten, kan ons helpen de feiten onder ogen te zien. Dat kan verlossend en bevrijdend zijn.’

Wanneer je in een nieuw theologisch naslagwerk naar het lemma ‘erfzonde’ zoekt, moet je niet verbaasd zijn als je het daar niet in terugvindt.

De geschiedenis van dit begrip is zeer complex. Augustinus (354-430), bisschop van Hippo in Noord Afrika en bovenal theoloog en schrijver heeft hierbij een belangrijke rol gespeeld. Hij was ooit, voordat hij christen werd, een manicheeër. De manicheeërs hadden een negatieve kijk op het lichaam.

Augustinus was ervan overtuigd dat alle mensen Gods welwillendheid nodig hadden. Dat vooronderstelde volgens hem dat alle mensen op een of andere manier bij God in de schuld stonden. Alle mensen waren betrokken bij de gemeenschappelijke bestemming van de mensheid, onafhankelijk van hun eigen beslissingen betreffende goed en kwaad.

Mensen geven zonde en dood door aan de volgende generatie. De zonde was bovenal een schending van de verticale relatie met God. De horizontale relatie van mensen onder elkaar kreeg minder aandacht.

Predikers en theologen hebben geworsteld met de erfenis van Augustinus. Zijn gedachtegoed had een geweldige invloed op de volgende generaties van theologen en pastores.

Lees verder

Schrijf een reactie

Opgeslagen onder Geloven vandaag

Een Amerikaanse revolutie

De Amerikanen van de Verenigde Staten hebben een grote eerbied voor hun grondwet. Voor ons is dit moeilijk na te voelen. Wij hebben ook een grondwet, maar die wordt gezien als een nuttig en zelfs noodzakelijk instrument, niet als de grond waarop de Nederlandse cultuur en geschiedenis gebouwd is. Amerikanen beschouwen hun grondwet als een zeer democratische tekst die vele landen min of meer hebben overgenomen.

‘De inrichting van de Amerikaanse democratie houdt de massa goeddeels buiten de deur.’

Zo democratisch is die grondwet ook weer niet. Ze is de grondwet van een gentleman’s republic. Een republiek die bestaat uit verstandige en evenwichtige heren die hun eigen belangen hebben en ze behartigen. Ze verschillen soms van mening, hebben lang niet altijd dezelfde belangen, maar zijn bereid onder het genot van een sigaar en een glas whisky compromissen te sluiten.

Ook de Nederlandse grondwet ging er aanvankelijk van uit dat de besluiten door de eerste en Tweede Kamer werden genomen in ‘gemeen overleg’. Dat was niet gemeen in de zin van agressief, maar gemeen in de zin van gemeenschappelijk overleg.

Lees verder

Schrijf een reactie

Opgeslagen onder Geloven vandaag