Een programma voor een paus

Paus Franciscus tijdens zijn eerste ontmoeting met de pers, kort na zijn verkiezing.

Paus Franciscus tijdens zijn eerste ontmoeting met de pers, kort na zijn verkiezing.

Wat zou een programma inhouden van een paus die op heden en toekomst gericht is? Ik zie de mogelijkheid van een programma met tien punten. Ik plaats ze hier in een min of meer willekeurige volgorde.

1. Geen regels op zonde

Het eerste punt is het afschaffen van het verplichten van kerkelijke, door mensen gemaakte, regels op zonde. Zo is het officieel een doodzonde om op zondagen en ‘verplichte feestdagen’ niet naar de eucharistieviering te gaan. In de praktijk storen katholieken zich daar niet zo aan. Maar het ‘beleggen van allerlei door mensen gemaakte voorschriften met ‘zonde’ is een poging dwang uit te oefenen. Dit past niet bij een gelovige gemeenschap die nu juist liefde en vrijheid wil verkondigen. Toen Dominicus begin dertiende eeuw zijn Orde van Predikers stichtte, was het uitdrukkelijk zijn wens dat de regels niet op zonde zouden verplichten. Het zou de kerk vernieuwen als dat dreigen met zonde en boete zou ophouden.

2. Gekozen bisschoppen

Een tweede punt zou zijn dat bisschoppen gekozen worden door afgevaardigden van leken en pastoraal werkenden van het desbetreffende bisdom. Sinds 1917 worden de bisschoppen door de paus benoemd, enige uitzonderingen daargelaten. Het nadeel is dat de bisschoppen zetbazen van de paus geworden zijn en vervreemd van de kudde waarvan zij de herder mogen zijn.

3. Geen kardinalaat – tenzij voor mannen en vrouwen

Het bisdom Rome moet inspraak hebben in de keuze van zijn bisschop. Vanwege zijn centrale functie zou de paus mede gekozen kunnen worden door bisschoppen van elders in de wereld. Het kardinalaat kan worden afgeschaft, maar is misschien tijdelijk nog bruikbaar om vrouwen tot kardinaal te maken, zolang ze nog niet tot het ambt worden toegelaten.

4. Geen verplicht celibaat

De verplichting van het celibaat voor priesters moet worden afgeschaft. Er is een nieuwe spiritualiteit nodig, die niet klerikaal is.

<strong%

9 Comments

Opgeslagen onder Kerk

9 Responses to Een programma voor een paus

  1. beste Fred,We denken dat we autonoom zijn, maar dat is een vorm van zelfbedrog. We staan altijd in een relatie met elkaar, en deze relatie heeft altijd een mimetisch, nabootsend karakter. Het gaat er dan om elkaar recht te doen en daarbij het ‘do ut des’ te overschrijden. Het evangelie nodigt ons uit God na te volgen in het navolgen van Jezus, en zo de wil van God doen is de ander liefhebben. Ik weet dat deze reactie erg compact is. André

  2. Fred van Iersel

    in de ethiek is volgens mij de autonome ethiek in die zin een gepaseerd station, dat in een liberale samenleving iedereen al lang autonoom is. De vraag is alleen: waarop richten we onze autonomie, en waar halen we die orientatie vandaan? En: wat kan vanuit evangelie en traditie aan de gewetensvotming worden bijgedragen?

  3. Fred van Iersel

    Dank, Andre, voor je uitdagende maar milde en bedachtzaam geformuleerde stellingen.

  4. Stan P.A. Gipman

    Sorry, pater Lascaris.
    Op het punt van de autonome ethiek zijn wij het -in zoverre dat kan- eens. Hartelijk dank voor u tien punten plan.

  5. ik heb verschillende keren gepleit om ethiek als een autonoom gebied te beschouwen. Zoals iedereen mag ook de kerk haar mening geven over ethische kwesties, maar er is geen eigen christelijke ethiek volgens mij. De tien punten kunnen op verschillende manieren geformuleerd worden. Vrouwen kunnen het beste zelf hun verlangens formuleren. Na ons boekje Kerk en Ambt zijn we inderdaad naar Rome geroepen, maar zo heel erg was dit niet.

  6. Stan P.A. Gipman

    In een programma voor een paus (en van elke politicus) zitten niet enkel negatieve punten die verbetering of verandering nodig hebben , maar ook positieve punten die behouden moeten blijven.
    Toch noem ik nog een verander punt, waarbij kerk en de gelovigen gebaat zouden zijn: de scheiding van geloofsleer en ethiek. Over ethische vragen mag de kerk een mening hebben, maar moet die niet opleggen aan mensen die genoodzaakt zijn om met ‘andersdenkenden’ compromissen te sluiten, vaak om erger te voorkomen. Mijn streven en van vele moderne theologen is een autonome ethiek.

  7. Indertijd heeft de Dominicaanse Nederlands Provinialaat een brochure uitgebracht met als titel: “Kerk en Ambt”. Dat is ze duur komen te staan vanuit het Generalaat te Rome. Toch zou het de Nederlandse Orde niet moeten weerhouden om de tekst van de 10 programmapunten in ernstige overweging te nemen, mogelijk onder directe leiding van pater Provinciaal! Mogelijk komt er dan net een zo gedurfde oproep uit als “Kerk en Ambt”.

  8. Ik ben nog steeds Rooms Katholiek maar inmiddels ook als vrijwilliger actief bij een Oud Katholieke Parochie. Veel van de 10 punten zijn daar al een feit

  9. Wietske de Nachtegaal

    Beste Andre,
    Goed managementadvies; is je ticket naar Rome om aan te schuiven aan tafel al geregeld?
    Ik denk wel dat punt 3 beter kan. Een baan voor vrouwen als goedmaker, omdat de rest van de functies nog verbeterd moet worden, daar doe je de vrouw geen recht mee.
    Hartelijke groet.