Nederigheid als vaardigheid

Nederigheid is een woord dat weinig populair is. Wie wil er nou nederig zijn? We worden door onze maatschappij opgejaagd te groeien, boven anderen uit te steken, onszelf aan te prijzen. In onze wereld is het belangrijk op kop te liggen Het leven is een rat race.

Het Latijnse woord voor nederigheid is ‘humilitas’. Dit woord verwijst naar de aarde: de humus. Het gaat er om vastgekleefd te zijn aan de aarde, je plaats daar te kennen, een mens te zijn en geen god. Ze is een besef en een praktijk waarin je erkent dat er meer tussen hemel en aarde is dan jij kunt bevatten.

Nederigheid is een manier van leven waarin je je bevrijdt van de illusies over jezelf.

nederigheid

Het is een illusie te denken dat je in je eentje of met een paar helpers de gehele wereld kan omturven zodat iedereen brood en vrede krijgt. Je moet van je naaste houden als van jezelf – dan is het belangrijk te ontdekken wie jezelf echt bent. Nederigheid is een zoeken naar echtheid; ze is nodig om overeind te blijven, terwijl we bestookt worden door allerlei mensen die zich groot maken in en door onze ‘happiness’.

Nederigheid is dus niet als een hondje achter het baasje lopen die je zo nu en dan een trap geeft. Het woord ‘ nederig’ kan dit beeld oproepen Een van de ergste dingen die je kunt overkomen is vernederd te worden, niet gezien en gehoord te worden.

Dat is niet alleen zo in je privé leven. We gedenken in deze weken het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog in 1914. Waarschijnlijk verwachtte aanvankelijk niemand toen oorlog, maar te veel mensen voelden zich vernederd, politici, maar ook gewone mensen. De Fransen voelden zich vernederd door de oorlog van 1870 waarbij ze Elzas en Lotharingen kwijt raakten aan het Duitse rijk. De Duitsers zagen aan het begin van de Eerste Wereldoorlog hoe verbrokkeld hun land was, en hoe de oorlog beloofde mensen met elkaar te verbinden, de Zwaab met de Pruis. En de Pruisen met de Beieren. Ook hoe de grote afstand tussen de kerken kleiner werd en de kerken zich aan elkaar verwant voelden: vooral de Lutherse kerken spraken over het uitbreken van de oorlog als over een Pinksterwonder: mensen die elkaar min of meer als vijanden zagen waren het roerend met elkaar eens.

Kennelijk hing een oorlog al in de lucht. De Duitsers en zijn bondgenoten verloren de oorlog. De Duitsers werd een dictaat opgelegd hebben Zij hebben dat nooit kunnen verkroppen. De Fransen hebben in 1918 zo wraak genomen voor hun nederlaag in 1870 en hen vernederd. In 1939 kon de Führer huppelend naar dezelfde treinwagon lopen waar Duitsland werd vernederd in 1918. Deze keer kon Duitsland eisen stellen. Vernederd worden is hard voor een politicus, maar ook voor de mensen die hij vertegenwoordigt.

Vernederen en vernederd worden roept om wraak. De posities kunnen voortdurend wisselen maar het spel is als dat van een jojo, de ene keer win je, een andere keer verlies je. In het laatste paar maanden hebben vele politici zich bemoeid met de toekomst van de Oekraïne en de Krim, Ik hoop dat er geen nieuwe oorlog aan komt sluipen. De politieke leiders zeggen van niet. Maar er kunnen plotseling dingen gebeuren die alles nogmaals op scherp zet. En er kunnen dingen gebeuren waarop de politici geen green greep hebben, bijvoorbeeld een terroristische aanval.

Ik hoop dat onze leiders nederig genoeg zijn om te beseffen dat zij niet alles in handen hebben. Ze moeten leven en handelen zonder illusies. Een ongelukje zit in een klein hoekje. Zo wordt nederigheid een vaardigheid, een deugd die in het privé leven van iedereen belangrijk is en een wereldhistorische betekenis kan hebben.

Schrijf een reactie

Opgeslagen onder Geloven vandaag

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.