Thema geweld: opstap voor dialoog

Het ligt voor de hand dat we ons na de talrijke terroristische aanslagen afvragen wat de islam en geweld met elkaar te maken hebben. Dat zou wel eens een jarenlange studie kunnen vragen. Ik maak alleen maar enige opmerkingen.

De Kaaba in Mekka, het centrale heiligdom van de islam.

De interesse in de vraag hoe de islam zich verhoudt tot geweld roept allereerst de vraag op hoeveel moslims bereid zijn geweld toe te passen. De geleerden zijn het hier niet over eens, blijkt uit een discussie in de NRC aan het begin van het nieuwe jaar: 6 en 9 januari. Volgens de ene berekening zijn minstens vijftig miljoen moslims bereid geweld te accepteren om de islam te verdedigen.

Dat is een schrikbarend aantal. Wat betekent het verdedigen van de islam? Het verbranden van aan bladzijde van de Koran kan genoeg zijn om geweld op te roepen, de dader te lynchen of voor de rechter te brengen.

Lees verder

Schrijf een reactie

Opgeslagen onder Geloven vandaag

Woorden en gebaren gaan hun weg

Op het eind van weer een jaar kunnen vragen je bekruipen zoals: wat heeft dit jaar me gebracht? Was het een goed jaar? Een veelbelovend jaar? Was het succesrijk?

‘Woorden en gebaren gaan onopgemerkt en onzichtbaar hun weg, onderdrukking en geweld verspreidend of juist bevrijdend, troostend, hoop gevend.’

Zulke vragen dringen zich op, ook als je ze niet verwelkomt. Je kunt bezig zijn met het gebrek aan succes of met min of meer grote successen. Je bent een bekende Nederlander geworden, hebt veel geld verdiend, bent geslaagd in wat je wilde doen. Of je hebt hard gewerkt, maar niemand schijnt je gezien te hebben, je begeeft je van de ene schuld naar de andere, je naam blijft onbekend, of heeft door toedoen van jezelf of van anderen een negatieve klank gekregen. Zal het komende jaar beter zijn of slechter?

Succes heeft te maken met de vraag of en in hoeverre je je beloften aan jezelf en anderen hebt waargemaakt, als politicus, als zakenman; als geneeskundige, verpleegkundige. als kunstenaar, als vuilnisman, als schrijver. Het doet je goed een teken van waardering te krijgen, dat je iets van je belofte hebt waargemaakt. Hebben anderen je gezien?

Lees verder

1 reactie

Opgeslagen onder Geloven vandaag

Het koninkrijk dat kwam

Klik om het artikel in NRC te lezen.

In NRC-Handelsblad schreef Jona Lendering op 22 december het artikel ‘Wie was Jezus van Nazaret?‘, met als conclusie dat het Koninkrijk niet kwam. Met zijn visie op de historische Jezus ben ik het goeddeels eens. Toch verschilt mijn visie wezenlijk van de zijne.

Wetenschap over het verleden is een heikele zaak. Onze informatie is beperkt, we kunnen alleen maar proberen de waarheid te benaderen. Bovendien zijn wij betrokken bij het verleden als zijn erfgenamen. We hebben gevoelens en oordelen die we bij onszelf vaak niet opmerken.

Dit geldt te meer als het over personen gaat die de geschiedenis ingrijpend hebben veranderd, vaak zonder dat te weten. Het ‘kindeke Jezus’ bijvoorbeeld, aan wie NRC Wetenschap een artikel wijdde. Wat weten we van hem?

Lendering situeert Jezus in het verarmde platteland van Galilea rond welvarende Romeinse steden. Jezus stond in het midden van deze gemarginaliseerden. Ik zou eraan toevoegen dat er nog een andere spanningslijn liep: die tussen de rijke tempel en de bewoners van dit platteland die de tempelbelasting niet konden opbrengen. Dat bracht een extra religieuze spanning met zich mee. Ze stonden in het krijt bij de tempel en bij God.

Ook ik denk dat Jezus vrijwel zeker een leerling was van Johannes de Doper. Hij werd ook beïnvloed door andere religieuze bewegingen. Jezus was niet in alles uniek.

Lees verder

2 Comments

Opgeslagen onder Jezus, de Christus

Kwetsbaar wonen als zegen

Wonen, ergens thuis zijn, is de wens van iedere vluchteling. Het is de wens van ieder mens. Zelfs de ‘zwerver’ is op zoek naar een plaats waar hij of zij zijn/haar moede hoofd kan neerleggen wanneer het avond wordt, een droge plek, een veilige plaats. Dat kan een plek zijn onder de brug of een plaats in een duur, zielloos hotel.

Niet lang na de geboorte van Jezus vluchtten zijn ouders met hem naar het veilige Egypte, volgens het verhaal van Mattheüs.

Echt wonen betekent te eten hebben. De bewoonbaarheid neemt toe als je ter plekke voedsel kunt vinden en andere dingen die je denkt nodig te hebben.

Wonen is de weg weten, niet alleen van de ene plek naar de andere kunnen gaan, maar ook je plek tussen de andere mensen weten. Wie zijn de mensen hier die invloed hebben, macht? Aan wie kan ik mijn huissleutel in bewaring geven? Wie zorgt voor mijn poes of hond wanneer ik op reis moet?

Lees verder

Schrijf een reactie

Opgeslagen onder Bijbel

Ook de toekomst heeft charisma nodig

Toevallig zond in deze weken, waarin ik en anderen naar een nieuw huis verhuisden met alle chaos van dien, de tv een lezing uit over de evolutie (klik hier voor de uitzending van DWDD-University).

Spreker dr. Freek Vonk was voortreffelijk. Hij wist toehoorder en kijker mee te nemen in zijn boeiend verhaal, verrijkt door beelden uit de geschiedenis van mensen, dieren en planten.

Door deze drie levensvormen op zo een rij te zetten bega ik al een fout, in de ogen van deze charismatische spreker. Want ik suggereer hierdoor dat de mens de kroon is van de evolutie, haar doel en mogelijk haar eindbestemming.

Veel nieuws had Freek Vonk overigens niet te melden. Mij verraste enigermate dat voorwaarden tot de grote evolutie ten dele ontstonden door de komst van moleculen – of minder dan moleculen – van andere planeten op onze planeet.

Lees verder

Schrijf een reactie

Opgeslagen onder Geloven vandaag

Onze Vader: een vertaler is een verrader

nieuw-onze-vader

‘Een vertaler is een verrader’ zegt, vrij vertaald, een Italiaans spreekwoord. Talen zijn zo verschillend van elkaar dat je nooit letterlijk kan vertalen.

West-Europese talen hebben lidwoorden ‘de’, ‘het’, ‘een’. Oost-Europese talen hebben die niet. West-Europese talen verschillen onderling in de wijze van gebruik van de lidwoorden. Bepaalde nuances worden in elke taal anders weergegeven.

Elke vertaling is behelpen. Dat is nog sterker bij gedichten en liederen. Vooral als je de melodie niet wil veranderen en de maat wil behouden, kom je voor allerlei moeilijkheden te staan. De woorden zijn in de oorspronkelijke tekst korter en hebben misschien geen lidwoorden; je houdt ruimte over en je moet aanvullen zonder onrecht te doen aan de tekst. Of omgekeerd: je hebt minder ruimte en moet samenvatten. Het kan dagen duren voordat je een goede oplossing hebt gevonden.

Op de eerste zondag van de Advent is een nieuwe tekst, een nieuwe vertaling van het Onze Vader in de katholieke Kerk ingevoerd, op aanwijzing van de bisschoppen.

Lees verder

4 Comments

Opgeslagen onder Bijbel

Sacramenten als heilige scheikunde

De tijd, vlak voor de Advent, is het moment dat in de katholieke kerk in Nederland het directorium onder de parochies, priesters en pastorale werkers wordt verspreid.

Het directorium is de kalender van het liturgisch jaar. Voor elke dag in het jaar wordt aangegeven of er een kerkelijk feest is, welk feest, welke heilige herdacht wordt, in de hele kerk of in welke orde of congregatie. Er wordt aangegeven welke Bijbelteksten kunnen of moeten gelezen worden.

Wat moet iemand die geen gluten of alcohol kan verdragen met de communie?

Met glutenvrij brood of druivensap kun je geen eucharistie vieren… ‘Dit is eerder heilige scheikunde dan theologie.’

De samenstelling moet een hele klus zijn. 157 bladzijden nauwkeurig werken. Naast het directorium is er een bijlage van 224 bladzijden. Deze bijlage bevat liturgische documenten, meest regels betreffende de zondagsviering, gezangen (welke mogen gezongen worden), andere kalenders en kerkgebouwen (o.a. sluiting). Ik pakte het boekje en bij het open slaan bleef mijn vinger haken bij bladzijde 27. Een mijn collega overkwam precies hetzelfde, ook bladzijde 27. Een teken van God? Ik denk van niet.

Lees verder

Schrijf een reactie

Opgeslagen onder Vieringen en sacramenten

We gaan verhuizen!

We gaan verhuizen! ‘We’ zijn zestig, zeventig mannelijk religieuzen, het merendeel jezuïeten met verder enige dominicanen, sacramentariërs, oblaten en nog enige eenlingen. Bijna allemaal mensen die hulpbehoevend zijn. Er zijn mensen bij die niets mankeren en er zijn er die op een gesloten afdeling wonen.

brakkenstein_hofgebouw_2

Het hofgebouw in Brakkenstein (Nijmegen)

Het huidige gebouw is het voormalige ‘philosophicum’, waar jonge jezuïeten werden ingeleid in de spiritualiteit en regels van hun orde en in de filosofie. Het gebouw is gebouwd met het oog op jonge mensen en is in toenemende mate ongeschikt voor het huidige doel. De staf, de verzorging, telt bijna evenveel mensen als de bewoners, wel zijn de meesten part time. Ze werken er graag en beweren dat ze alle tijd hebben. Er hangt een goede sfeer tussen bewoners en verzorgers en tussen de verzorgers onderling.

Binnenkort gaan we verhuizen, ongeveer 750 meter naar het zuiden. Dat betekent in elk geval ruime kamers, douche en toilet bij iedere kamer, aparte slaapkamer, kortom een grote vooruitgang in de leefsituatie. Zo comfortabel en mooi hebben maar heel weinigen onder ons gewoond. We hebben en houden een eigen keuken. Keuken en ‘refter’ bevinden zich in een apart gebouw, door een gang verbonden met het hoofdgebouw.

Lees verder

1 reactie

Opgeslagen onder Geloven vandaag

Rechtvaardigheid vraagt nieuwe wegen

Het was min of meer toeval dat ik het bericht las in de krant en zag op de TV. De overheid gaat niet meer verder met het organiseren van gesprekken tussen criminelen en slachtoffers, omdat er te weinig geld voor is.

Ik weet niet hoe men bij soortgelijke experimenten rekent – wat zijn de baten, wat zijn de kosten? Ik heb weinig zicht op wat er in deze wordt geprobeerd en wat het ‘oplevert’. Veel mensen zullen niet weten waarover dit gaat.

gevangenis

Er is langzaamaan een besef gegroeid dat straf weinig blijvend resultaat oplevert en dat mensen die crimineel zijn of een keer crimineel handelen slechter de gevangenis uitgaan dan dat zij erin komen.

De gevangenis is vooral voor jongeren een leerschool waarin zij technische handelingen leren, onder meer hoe met computers te werken en hoe weinig sporen achter te laten. Ze leren er hoe je mensen onder druk kunt zetten en wapens kunt gebruiken. En hoe je politieverhoren kunt doorstaan zonder door te slaan.

Meer nog, is de gevangenis zelf niet mensonterend? Moet de gevangenis zelf niet menswaardiger worden? Is het mogelijk de gevangene in de hoop te laten leven dat hij of zij toekomst heeft?

Lees verder

Schrijf een reactie

Opgeslagen onder Geloven vandaag

Religie tussen waarheid en wijsheid

atoombom

‘De atheïstische westerse tuin beloofde veiligheid, maar had daar de atoombom voor nodig.’

Op 30 oktober overhandigde de voorzitter van Amsterdam University Press in Huissen het eerste exemplaar van het boek Tussen waarheid en wijsheid aan de oud-katholieke aartsbisschop van Utrecht, mgr. Joris Vercammen. Deze laatste had een mooie redevoering, die echter niet sterk verbonden was met de teksten van het boek.

Het boek, onder redactie van Manuela Kalsky en André van der Braak, bevat vijftien artikelen plus een inleiding. Het maakt onderdeel uit van het onderzoeksproject van het Dominicaans Studiecentrum voor Theologie en Samenleving.

De titel verwijst naar de preektraditie van de dominicanen die dit jaar 800 jaar bestaan, waarin waarheid altijd een rol heeft gespeeld.

We hebben ooit een sollicitante gehad die eerlijk toegaf dat het enige dat zij wist over dominicanen, was dat zij iets met de inquisitie te maken hadden. (Ze werd aangenomen. Het boek wijdt anderhalve bladzijde aan de inquisitie).

Het boek gaat over het heden. Het meest recente onderzoek geeft wat Nederland betreft aan dat het geloof in een persoonlijke God die zich met ieder mens persoonlijk bezighoudt, afneemt van 47% in 1966 tot 14% in 2015.

Lees verder

2 Comments

Opgeslagen onder Geloven vandaag